Náttúrufræði

Lokamarkmið
Nemandinn á:

Að öðlast haldgóða undirstöðumennntun í náttúruvísindum.
Að læra að virða líf, náttúru og umhverfi á komandi árum.
Að læra að temja sér heilbrigða lífshætti til að stuðla að betra líferni.
Að þjálfast í vinnubrögðum sem efla einstaklingana eða hópinn, þannig að vinna þeirra verði markviss.
Að fræðast um náttúruvísindi og tækni til að þjálfast í að beita tækjum við mælingar og athuganir.
Að gera sér grein fyrir að söfnun og túlkun gagna er takmörkunum háð.
Að öðlast skilning á grundvallarhugtökum og kenningum í náttúrufræðum til þess að ná betri tökum á sviði náttúruvísinda.
Að þjálfast í að ræða skipulega um viðfangsefni námsins, auka þannig orðaforða sinn og skilning á hugtökum á sviði náttúruvísinda.
Að kynnast vel einstökum viðfangsefnum til að öðlast aukinn skilning á náttúru landsins.
Að þekkja og skilja nokkrar grundvallarkenningar náttúruvísinda og áhrif þeirra fræða á lífshætti okkar til þess að auka víðsýni sína.
Að öðlast góðan þekkingargrunn og til að auka skilning á helstu sviðum náttúruvísinda.
Að búa yfir nægu sjálfstrausti til að nýta til fullnustu þekkingu sína og hæfni í áframhaldandi námi á áhugasviðum og á starfsvettvangi náttúruvísinda.

Áfangamarkmið 1.- 4. bekkur
Nemandinn á:

Að geta yfirfært þekkingu, skilning og vinnubrögð í náttúrufræði á lausn annarra verkefna.
Að gera sér grein fyrir að hugmyndir manna um náttúruna breytast stöðugt.
Að gera sér grein fyrir gildi tækja til að auðvelda störf og nauðsyn leiðbeininga um notkun þeirra.
Að gera sér grein fyrir að maðurinn er hluti af náttúrunni og ber ábyrgð á nýtingu hennar.
Að gera sér grein fyrir þeim breytingum sem verða á vatni og lofti við mismunandi hitastig og samspili þeirra við önnur efni.
Að gera sér grein fyrir að engin hreyfing verður án krafts.
Að gera sér grein fyrri hvernig skuggar myndast og geta tengt þá við stöðu jarðar gagnvart sólu.
Að geta mælt hitastig og lesið af einföldum hitamælum.
Að geta nefnt algengustu orkugjafa í daglegu lífi.
Að þekkja að jörðin er hluti af ákveðnu sólkerfi og vita að sólin og sólarljósið hefur áhrif á árstíðir, hitastig og lífríki.
Að geta lýst því hvað einkennir veðurfar á Íslandi.
Að þekkja að á Íslandi eru jarðhitasvæði og eldstöðvar og áhrif þeirra á landmótun.
Að vita um áhrif veðurs og vinda á landmótun
Að þekkja hringrás vatnsins,
Að geta flokkað lífverur eftir sjáanlegum einkennum og vita hvað greinir þær frá lífvana hlutum.
Að gera sér grein fyrir að líffræðileg einkenni erfast.
Að þekkja að plöntur þurfa ákveðin efni og skilyrði til þess að þrífast og gera sér grein fyrir fæðukeðjunni í dýraríkinu.
Að geta nafngreint helstu sjáanlega líkamshluta mannsins og gera sér grein fyrir gildi hollra lifnaðarhátta.
Að gera sér grein fyrir að atferli dýra þjónar ákveðnum tilgangi.
Að þjálfast í að orða hugmyndir sínar og spyrja spurninga um efnissviðið.
Að geta beitt helstu hugtökum og heitum sem kennd eru á aldursstiginu.
Að geta skráð atburði og athuganir á ólíkan hátt.
Að geta nýtt sér algengustu mælitæki við athuganir.
Að öðlast þjálfun í að hlusta á hugmyndir annarra, skoða niðurstöður þeirra með opnum huga og taka virkan þátt í umræðum.

Áfangamarkmið 5. – 7. bekkur

Eðlisvísindi

Að læra rétt vinnubrögð til að gera sér grein fyrir mikilvægi nákvæmra vinnubragða við gerð tilrauna.
Að læra um sögu og upphaf vísindanna og kynnast þannig þróun eðlisfræðinnar.
Að kynnast nokkrum grunnhugtökum eðlisfræðinnar svo þeir geti nýtt sér þau í áframhaldandi eðlisfræðinámi.
Að læra um einfaldrar vélar og tæki til að átta sig á hagnýti þeirra í daglegu lífi.
Að þekkja mismunandi hami efnis til að skilja breytingar sem efni taka.
Að þekkja frumeindakenninguna til að skilja að öll efni, efnasambönd og efnablöndur eru gerðar úr frumefnum.
Að gera sér grein fyrir ýmsum sérkennum efna til að nemandi geti glöggvað sig á efnisheiminum í kringum þá.

Jarðvísindi

Að fræðast um alheiminn og uppbyggingu hans, reikistjörnur, jörð og áhrif tungls á jörðina til að kynnast grunnhugmyndum manna um alheiminn.
Að læra um jörðina og landið okkar; myndun þess og áhrif innrænna og útrænna afla og geta notað þá vitneskju til að útskýra ýmis náttúrufyrirbrigði
Að kynnast orkulindunum og hvernig tekist hefur að beisla þær til að geta áttað sig á virkjunarframkvæmdum og orkunýtingu á Íslandi og í umheiminum.
Að kynnast vatnshvelinu og þeim náttúruöflum sem tengjast því til þess að þeir geta öðlast skilning á áhrifum vatnsins á veðrun og rof.

Lífvísindi

Að læra um mismunandi gróðurlendi svo nemandi geti gert greinarmun á kjörlendum lífvera.
Að læra um einkennisfugla á helstu búsvæðum landsins og geta útskýrt aðlögun þeirra að kjörlendi sínu m.a. mismunandi fótagerðir þeirra.
Að geta útskýrt ljóstillífun, forsendur, afurðir og gildi fyrir lífheiminn
Að læra um íslenskar og innfluttar trjátegundir til að þekkja minsmunandi gerðir trjáa.
Að auka vitund um ferskt vatn, lífríkið sem í því býr og um áhrif mannsins á náttúruna.
Að fræðast um íslenskar ferskvatnslífverur.
Að kynnast völdum þáttum úr þróunarsögu lífs á jörðinni, einkum risaeðlum.
Að kynnast hugmyndum um uppruna mannsins.
Að þekkja líffærakerfi mannslíkamans, gerð, starfsemi, samspil og samsetningu hans.
Að skilja að unnt er að hafa mikil áhrif á eigin heilsu og jafnvel komið í veg fyrir ýmsa sjúkdóma.
Að geta lýst helstu breytingum sem verða á líkama mannsins frá fæðingu til elliára.
Að geta tekið skynsamlega afstöðu í kynferðismálum út frá þekkingu á einkennum og hlutverki kynþroskaaldursins.
Að þekkja hvernig barn verður til og fóstur þroskast.

Kennsluaðferðir
Meginreglan er sú að sérstakir fagreinakennara kenna þessum árgöngum. Mikil samvinna er meðal kennara.

Tengsl
Náttúrufræði tengist öðrum greinum; íslensku, stærðfræði, samfélagsfræði. Reynt er að samþætta þessar námsgreinar með samvinnu kennara.

Námsmat
Námsmat haustannar byggist á jólaprófi og kennaraeinkunn sem vega jafnt, en námsmat vorannar á vorprófi og kennaraeinkunn með sömu viðmiðun.
Voreinkunn sem kemur á prófskírteini nemenda; haustönn 50% og vorönn 50%.

Áfangamarkmið 8. – 10. bekkur

Eðlisvísindi

Að geta lýst helstu gerðum einfaldra véla og tækja og geta greint á milli þeirra í samsettum vélum til að gera sér grein fyrir því hvernig vélar virka.
Að þekka annað lögmál Newtons til þess að geta lýst eðli hreyfingar og fengist við hugtök tengd henni svo sem ferð, hraða og hröðun.
Að þekkja þyngdarlögmál Newtons til að skilja að þyngdarkraftur verkar á milli allra massa.
Að þekkja hugtökin vinna, orka og afl til þess að geta unnið með þau og lýst tengslum þeirra.
Að þekkja hugtökin kraftur, þrýstingur, flotkraftur og eðlismassi og geta beitt þeim í daglegu tali og útreikningum.
Að öðlast skilning á uppbyggingu frumeindar til að geta glöggvað sig á því að öll efni eru samsett úr frumeindum.
Að geta lýst efnum með hjálp lotukerfisins til að geta beitt einföldum aðferðum efnafræðinnar.
Að geta lýst sérkennum og uppbyggingu efna til að geta beitt þekkingu sinni á skilvirkan hátt.

Jarðvísindi

Að þekkja skilgreiningar á hugtökunum vetrarbraut og svarthol til að skilja stöðu sólkerfis okkar í alheiminum.
Að þekkja reikistjörnurnar í sólkerfinu, stöðu þeirra, eðli þeirra og einkenni til að skilja sérstöðu okkar reikistjörnu.
Að geta lýst samspili jarðar, tungls og sólar til að gera sér betur grein fyrir fyrirbrigðum svo sem sólmyrkva, tunglmyrkva og sjávarföllum.
Að þekkja helstu kenningar um alheiminn til að gera sér betur grein fyrir breytilegum heimsmyndum kynslóðanna.
Að þekkja til heimsmyndar nútímans til að gera sér betur grein fyrir hver örlög alheimsins geta orðið í framtíðinni.

Lífvísindi

Að kynnast vísindalegum vinnubrögðum, notkun áhalda og tækja við vísindarannsóknir til að nota í náttúrufræðinámi.
Að geta lýst sameiginlegum einkennum, frumþörfum og skipulagi lífvera til að skilja hvað felst í því að vera lífvera.
Að læra um frumefni, ólífræn og lífræn efnasamabönd í lífverum til að skilja starfsemi lífvera.
Að geta lýst uppbyggingu og starfsemi frumna, frumulíffærum og frumuskiptingu þar sem frumur eru grunneingingar lífvera.
Að læra um grunnhugtök vistfræðinnar til að átta sig á tengslum lífvera við umhverfi sitt; samspil manns og hafs.
Að þjálfast í að lesa um rannsóknir í líffræði til að öðlast jákvætt viðhorf til viðfangsefna líffræðinnar.
Að geta tekið ábyrga afstöðu í kynferðismálum, byggða á þekkingu á kyneinkennum, kynfærum og getnaðarvörnum og læra um helstu kynsjúkdóma.
Að læra um flokkun lífvera til að öðlast heildarsýn á flokkunarkerfi þeirra.
Að geta útskýrt sérstöðu lífvera og mikilvægi þeirra fyrir aðrar lífverur.
Að læra nokkur hugtök erfðafræðinnar til að geta beitt þeim í daglegu lífi og áframhaldandi námi.
Að gera sér grein fyrir mikilvægi og forsendum breytileika lífheimsins til að skilja að lífheimurinn er ekki óumbreytanlegur heldur hafi tegundir þróast á löngum tíma vegna samspils meðfæddra eiginleika einstaklinga og ytri aðstæðna.
Að þekkja aðalatriðin í þróunarkenningu Darwins og geti nýtt sér þau til að skilja þróun mannsins.

Kennsluaðferðir
Sérstakir faggreinakennara kenna og skipta með sér eðlis- og jarðvísindum annars vegar og lífvísindum hins vegar. Í 9. og 10. bekk er námsaðgreining þar sem nemendur velja ýmist náttúrfræði 1 eða náttúrufræði 2. Þeir nemendur sem hyggjast taka samræmt grunnskólapróf í náttúrufræði velja náttúrfræði þannig næst frekar hámörku námsárangurs og nemendur fá kennslu eftir sínu áhugasviði. Mikil samvinna er meðal kennara.

Tengsl
Náttúrufræði tengist öðrum greinum; íslensku, stærðfræði, samfélagsfræði. Engin sérstök samþætting er milli þessara námsgreina.

Námsmat
Námsmat haustannar byggist á jólaprófi og kennaraeinkunn sem vega jafnt, og námsmat vorannar á vorprófi og kennaraeinkunn með sömu viðmiðun.
Voreinkunn sem kemur á prófskírteini nemenda; haustönn 50% og vorönn 50%.