Lífsleikni

Lokamarkmið
Nemandinn:

átti sig á hvaða grunnfærni er mikilvæg til þess að ná velgengni í lífinu.
þjálfi getu í að laga sig að mismunandi aðstæðum og til að breyta á jákvæðan hátt.
þjálfist í að sýna öðrum samhygð og umburðarlyndi.
nýti færni sína í samskiptum til að takast á við kröfur og áskoranir daglegs lífs.

Áfangamarkmið 1.-4. bekkjar
Nemandinn:

rækti með sér samkennd, samhygð og virðingu fyrir skoðunum og lífsgildum annarra til að geta átt auðug og gefandi samskipti við einstaklinga óháð kyni, kynferði, þjóðerni, trú, líkamlegu og andlegu atgervi.
geti tjáð hugsanir sínar, skoðanir, tilfinningar og væntingar.
öðlist styrk í að segja frá og bregðast rétt við misbeitingu og neikvæðu áreiti í samskiptum.
geti leitað eftir upplýsingum og leiðbeiningum til að rata um umhverfi sitt.
þekki vel öruggustu leið sína í skólann og beri sig rétt að við gangbrautir og götuljós.
hafi tileinkað sér helstu umferðarreglur og þekki helstu umferðarmerki.
geti fylgt flóknu reglukerfi, í leik eða starfi, einn eða með öðrum.

Kennnsluaðferðir
Bein kennsla, umræður, leikir, hópvinna, einstaklingsvinna. Kennsla er í höndum umsjónarkennara hvers bekkjar.

Tengsl
Lífsleikni kemur inn á mjög marga námsþætti skólastarfsins og fjölmörg önnur lífsgildi.

Námsmat
Námsmatið byggist á verkefnavinnu og ástundun sem metin eru til einkunnar. Megináherslan er á að námið skili sér í bættum samskiptum og betri líðan.

Áfangamarkmið 5.-7. bekkjar
Nemandinn:

geri sér grein fyrir mismunandi fjölskyldugerðum og stöðu einstaklingsins innan þeirra.
sé fær um að túlka mismunandi tilfinningar.
sýni sjálfsaga og sjálfstraust í margvíslegum samskiptum í daglegu lífi, t.d. í persónulegum og ópersónulegum samskiptum, samskiptum við jafningja, foreldra, kennara og aðra.
átti sig á að hollur matur, útivera, hreyfing, þrifnaður og nægur svefn eru helstu forsendur vellíðunar og árangurs.
viti hvað átt er við með markmiðum og hvernig fólk notar markmið tl að ná því sem að er stefnt.
læri leiðir til að efla samskiptafærni sína.
þekki líkamlegar þarfir sínar fyrir næringu, hvíld, hreyfingu, og hreinlæti og leitist við að koma til móts við þær.
geti bent á slysagildrur í umhverfinu, á heimilum og helstu viðbragða við þeim og þekki einnig varasöm efni sem þar kunna að vera geymd.
verði meðvitaður um gildi jafnréttis og hvernig það tengist mannréttindum.
átti sig á tilgangi laga og reglna í samfélaginu.

Kennnsluaðferðir
Bein kennsla, umræður, leikir, hópvinna, einstaklingsvinna. Kennsla er í höndum sérstaks lífsleiknikennara hvers árgangs.

Tengsl
Lífsleikni kemur inná mjög marga námsþætti skólastarfsins og fjölmörg önnur lífsgildi.

Námsmat
Námsmatið byggist á verkefnavinnu og ástundun sem metin eru til einkunnar. Megináherslan er á að námið skili sér í bættum samskiptum og betri líðan.

Áfangamarkmið 8.-10. bekkjar
Nemandinn:

verði meðvitaður um hlutverk fjölskyldunar í að móta og styrkja sjálfsmynd og lífsviðhorf einstaklingsins.
öðlist færni í tjáskiptum og styrkist þannig í að tjá og fylgja eftir skoðunum sínum, tilfinningum og hugðarefnum.
átti sig á gildi hirðusemi um líkama sinn, umhverfi og eigin eigur og annarra.
geti velt fyrir sér jafnréttishugtakinu út frá ýmsum sjónarhornum, t.d. jafnrétti manna og dýra, á milli forstjóra og starfsmanna, barna og fullorðinna.
átti sig á að réttindum fylgja alltaf skyldur.
geti sett sér markmið og framtíðaráætlun til að stefna að.
sýni frumkvæði í að rækta eðlislæga sköpunargáfu og aðlögunarhæfni í margbreytilegum verkefnum innan skóla og utan.
verði meðvitaður um margvísleg reglukerfi sem gilda í samskiptum einstaklinga og í umhverfinu.
geri sér grein fyrir að mannréttindi eru leikreglur í samfélagi einstaklinga og þjóða til að tryggja jafnan rétt allra.

Kennnsluaðferðir
Kennsla er í höndum sérstaks lífsleiknikennara hvers árgangs.

Tengsl
Lífsleikni kemur inn á mjög marga námsþætti skólastarfsins og fjölmörg önnur lífsgildi.

Námsmat
Námsmatið byggist á verkefnavinnu og ástundun sem metin eru til einkunnar. Megináherslan er á að námið skili sér í bættum samskiptum og betri líðan.

Hér á eftir eru þrepamarkmið hvers einstaks árgangs

Þrepamarkmið 1. bekkjar
Nemandinn:

þjálfist í að hlusta á og taka tillit til skoðana annarra.
öðlist færni í innlifun sem felur í sér að lifa sig inn í aðstæður eða hlutverk.
velti fyrir sér hvað það felur í sér að vera vinur og hvað það sé að skilja út undan.
þjálfist í sjálfsstjórn, s.s. að bíða og taka málamiðlun.
átti sig á eigin tilfinningum í ólíkum aðstæðum og kunni að gleðjast.
átti sig á hvað sé kurteisi í samskiptum og temji sér fallega framkomu, s.s. við að kynna sig og biðja um upplýsingar.
átti sig á gildi góðrar umgengni, s.s. um skólastofuna, skólatöskuna og námsgögn.
taki þátt í að semja bekkjarreglur og átti sig á gildi þess að allir fari eftir þeim.
skilji mikilvægi hreinlætis fyrir eigin vellíðan og gildi hollrar fæðu.
þekki helstu umferðarreglur og skynji mikilvægi þess að fara varlega í umferðinni og ganga með endurskinsmerki.

Þrepamarkmið 2. bekkjar
Nemandinn:

þjálfist í félagslegri færni og umgengni í bekknum og geti nefnt ýmsa þætti sem hafa áhrif á líðan hans.
átti sig á að fólk er mismunandi í útliti og háttum og að hver og einn er mikilvægur einstaklingur.
átti sig á gildi hollra lifnaðarhátta, s.s. í tengslum við þrifnað og matarvenjur.
þjálfist í að skilgreina hvað sé hollt og hvað óhollt m.t.t. matarvenja.
skilji mikilvægi þess að sofa nóg og sofna nægilega snemma á kvöldin.
taki þátt í að semja bekkjarreglur og átti sig á gildi þess að allir fari eftir þeim.
kunni skil á helstu skólareglunum.
fái þjálfun í að lesa leiðbeiningar og skilaboð af skiltum.
kunni skil á umferðarreglum fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur.

Þrepamarkmið 3. bekkjar
Nemandinn:

velti fyrir sér hvað felst í því að vera góður vinur og að stríðni særir fólk.
virði leikreglur í hópleikjum.
skilgreini með bekknum hvað sé hollt nesti og hvað ekki.
velti fyrir sér áhrifum mikillar sælgætisneyslu á líðan og holdafar.
fræðist um skaðsemi reykinga.
fái þjálfun í að lesa upplýsingatöflur strætisvagna og geti aflað sér upplýsinga um símanúmer.
taki þátt í að semja bekkjarreglur og viðurlög ef ekki er farið eftir þeim.
þekki vel starfshætti skólans, s.s. skólareglur, skipulag og áherslur skólans.

Þrepamarkmið 4. bekkjar
Nemandinn:

öðlist færni í að umgangast skólafélaga sem jafningja óháð trú, litarhætti eða kyni
taki þátt í að skilgreina hvað sé góður bekkjarandi og hverjar séu forsendur hans.
fái tækifæri til að taka þátt í vinahópum til að efla félagsanda og virðingu.
fái fræðslu um hvað sé einelti og af hverju það sé slæmt.
átti sig á að þarfir fólks eru mismunandi eftir aðstæðum, s.s. klæðnaður og næringarþörf.
velti fyrir sér hvaða afleiðingar það hefur að sofa ekki nóg.
kynnist fjölbreyttum leikjum sem spennandi tómstundavalkosti á móti tölvuleikjum og sjónvarpi.
fái tækifæri til að taka þátt í vinahópum.
velti fyrir sér hugtakinu vasapeningar og hvaða skyldur fylgi þeim.
taki þátt í að semja bekkjarreglur og viðurlög ef ekki er farið eftir þeim.
geti sett sér sameiginlegar leikreglur með öðrum í tengslum við ýmis viðfangsefni.

Þrepamarkmið 5. bekkjar
Nemandinn:

öðlist færni í að skynja einelti og bregðast við því.
öðlist færni í námstækni og skynji mikilvægi þess að vinna heimanám strax eftir skóla en ekki á kvöldin.
átti sig á að skoðanir byggjast á þáttum eins og þekkingu og tilfinningum.
skilji að fólk hefur mismunandi skoðanir á því hvað því finnst fallegt og gott.
átti sig á að nægur svefn er forsenda vellíðunar og árangurs og þekki helstu orsakir og afleiðingar svefnleysis.
skilji gildi hollrar hreyfingar fyrir vellíðan og góða heilsu.
rifji upp hvað felst í hreinlæti og snyrtimennsku.
verði meðvitaður um hvað hann borðar og drekkur.
geri sér grein fyrir lögum og reglum sem gilda annars vegar í persónulegum samskiptum (oft óskrifaðar reglur) og hins vegar í ópersónulegum samskiptum (oftast skrifaðar reglur), t.d. reglur innan fjölskyldu og skólareglur.
taki þátt í að semja bekkjarreglur og viðurlög ef ekki er farið eftir þeim.
kynnist reglum um útivist barna og til hvers þær eru settar.

Þrepamarkmið 6. bekkjar
Nemandinn:

auki færni sína í að treysta á eigin ákvarðanir og dómgreind.
þjálfist í að setja sér markmið, stefna að þeim og meta síðan árangurinn.
rifji upp hvað felst í almennri kurteisi, s.s. þegar fólk kynnir sig og aflar upplýsinga.
fái þjálfun í að tjá skoðanir sínar á kurteisan hátt.
þjálfist í að hlusta á aðra.
skilgreini með bekknum hvað felst í góðri umgengni, m.t.t. sorphirðu og náttúruverndar.
átti sig á hve auðvelt er að velja hollan mat sem er fjölbreyttur og bragðgóður.
læri að nýta sér upplýsingar um daglegt líf, s.s. lesa af umbúðum, meta verðtilboð og leita að völdum upplýsingum.
fjalli um hættuna samfara neyslu áfengis og tóbaks.
þjálfist í að lesa úr fólknari tímatöflum.
átti sig á ýmsum kostnaði, s.s. rekstri og kostnaði á reiðhjóli og vegna umönnunar gæludýrs.
taki þátt í að semja bekkjarreglur og viðurlög ef ekki er farið eftir þeim.
-
rifji upp útivistarreglur barna og til hvers þær eru settar.
þekki ýmis lög og reglur sem taka til samskipta manna.

Þrepamarkmið 7. bekkjar
Nemandinn:

fjalli um tilfinningar eins og gleði, reiði, vonbrigði og hvað kallar þær fram.
fjalli um hópþrýsting og velti fyrir sér hvað ræður honum.
átti sig á eigin ábyrgð þegar maður hefur val, t.d. við að forðast freistingar og taka ekki þátt í því sem maður veit að er rangt.
velti fyrir sér hvað felst í því að breytast úr barni í ungling.
skipuleggi tíma sinn og nám á grundvelli einnar viku í senn.
geti sett sér markmið til lengri tíma, s.s. að skipuleggja viðburð í skólanum.
fjalli um hættuna samfara neyslu vímuefna.
læri hvaða næring er líkamanum nauðsynleg til að þroskast og dafna eðilega og verði um leið meðvitaður um afleiðingar einhæfs fæðis.
velti fyrir sér hvað hefur áhrif á hvað er valið í skólanestið og hvað er keypt inn til heimilisins.
viti hver eru algengustu eiturefni sem til eru á flestum heimilum, s.s. hreinsiefni fyrir uppþvottavélar og hreinsivökvar, og hvar ber að geyma slíka hluti.
taki þátt í að semja bekkjarreglur og viðurlög ef ekki er farið eftir þeim.

Þrepamarkmið 8. bekkjar
Nemandinn:

verði meðvitaður um þátt tilfinninga í öllum samskiptum.
öðlist sjálfstraust og færni í að bregðast við hópþrýstingi.
fjalli um samskipti kynjanna m.t.t. kynhlutverks, kynfræðslu og ábyrgð á eigin lífi.
öðlist færni í að umgangast aðra m.t.t. virðingar fyrir einkalífi og almennrar kurteisi.
styrki sjálfsvirðingu sína og átti sig á að hver og einn er dýrmætur einstaklingur.
fái tækifæri til að endurskoða neysluvenjur sínar.
velti fyrir sér hvað er hóflegt og hvað óhóflegt t.d. í fataeign og sykurneyslu.
átti sig á ýmsum kostnaði, s.s. að reka og nota GSM-síma.
þekki hvað felst í að setja sér persónuleg markmið og fylgja þeim eftir.
fái tækifæri til að vega og meta langanir sínar og bera saman löngun og þörf.
fjalli um áhrif neyslu áfengis, tóbaks og annarra vímuefna á einkalíf fólks og samfélagið í heild.
fjalli um áhrif sjónvarpsefnis og netefnis á skoðanir og tilfinningar fólks og firringu sem skapast getur t.d. gagnvart kynlífi og klámi.
verði meðvitaður um gildi löggæslu til að halda uppi lögum og reglum.
taki þátt í að semja bekkjarreglur og viðurlög ef ekki er farið eftir þeim.

Þrepamarkmið 9. bekkjar
Nemandinn:

læri að meta á gagnrýninn hátt langanir sínar og væntingar og sérstöðu til að öðlast aukna sjálfsþekkingu.
kynnist því hvað átt er við með góðri geðheilsu og hvað felst í geðrækt til þess að öðlast frekari færni í að fást við tilvistarvandamál.
átti sig á því að hann ber ábyrgð á því hvað hann lætur ofan í sig.
skilji samhengið á milli útlits, neysluvenja og líðanar.
kynnist dæmum af fólki sem hefur misnotað vímuefni og áhrifum sem sú misnotkun hafði á allt líf einstaklingsins.
fjalli um hvort einhver samskipti og hegðun falli utan þess ramma sem lög og reglur setja.
rifji upp útivistarreglur barna og til hvers þær eru settar.

Þrepamarkmið 10. bekkjar
Nemandinn:

meti lífsgildi sín óháð fyrirmyndum og staðalímyndum samfélagsins.
fjalli um samskipti kynjanna á félagslegum, tilfinngalegum og kynferðislegum grunni.
rifji upp hvað felst í almennri kurteisi og virðingu þegar fólk kynnir sig og aflar upplýsinga.fái tækifæri til að endurskoða eigin lífsstíl út frá neysluvenjum og hreyfingu
þekki hættur samfara misnotkun lyfja sem notuð eru til lækninga og fjalli um skaðsemi allra fíkniefna, bæði löglegra og ólöglegra.
skilji mikilvægi þess að sofa nóg.
skoði muninn á því að fá lánað fyrir hlutum og safna fyrir þeim til þess að átta sig á kostum þess að spara.
kynnist algengum hugtökum úr bankastarfsemi og viðskiptum til þess að vera betur í stakk búinn að skilja fyrirbæri eins og skattaframtal, húsnæðislán og bankalán af ýmsu tagi.
þjálfist í að skipuleggja tíma sinn vel með því að forgangsraða verkefnum.
kynnist helstu þátta stjórnarskrár Íslands, s.s. um mannréttindi, friðhelgi einkalífsins og þrískiptingu ríkisvaldsins.